RODZAJE SZTUCZNYCH CZYNNIKÓW ODDECHOWYCH

 

 

NAZWA

KOMENTARZ

 

TLEN

 

max głębokość nurkowania pPO2 -  1,6 ata

 

 

NITROX (NITROKS)

 

Mieszanina azotowo-tlenowa o innej niż w powietrzu zawartości tlenu i azotu do 50m

 

 

TRIMIX (TRIMIKS)

 

Mieszanina helowo-azotowo-tlenowa do 400m

 

 

HELIOX (HELIOKS)

 

Mieszanina helowo-tlenowa do 200m 

 

 

HYDRELIOX (HYDRELIOKS)

 

Mieszanina helowo-wodorowo-tlenowa, zawartość tlenu poniżej 2%, zastosowanie powyżej 200m

 

 

HYDROX (HYDROKS)

 

Mieszanina wodorowo-tlenowa, zawartość tlenu poniżej 2%, zastosowanie powyżej 200m

 

 

NEOX (NEOKS)

 

Mieszanina neonowo-tlenowa

 

 

ARGONIT

 

Mieszanina argonowo-tlenowa

 

 

UWAGA! Do helioxu, neoxu, hydroxu i hydrelioxu możliwe są niewielkie dodatki azotu

 

 

TLEN:

 

Tlen jako czynnik oddechowy jest stosowany w nurkowaniu głównie do dekompresji, przy leczeniu wypadków dekompresyjnych, w hiperbarii tlenowej.

Nurkowanie z wykorzystaniem tlenu ograniczone jest, co do głębokości (6m)

i czasu, ze względu na jego toksyczne działanie

 

NITROX:

 

Zastosowanie mieszanin nitroksowych do nurkowań do 50m wiąże się z optymalizacją procesu nurkowania, skróceniem czasu dekompresji, podniesieniem komfortu podczas prac podwodnych itp.

Mieszaniny nitroksowe stosuje się do nurkowań zawodowych jak również i amatorskich.

Mieszaniny nitroksowe o większej  zawartości tlenu niż w powietrzu stwarzają większe zagrożenie zatrucia tlenem.

Nurkowanie z użyciem nitroksu wymaga specjalistycznego szkolenia.

Maksymalne ciśnienie cząstkowe tlenu nie powinno przekraczać 1,6 ata.

Jeżeli nurkowaniu towarzyszy ciężki wysiłek, stres termiczny, max PpO2 nie powinno przekraczać 1,4 ata.

Ograniczenie głębokości zależy od procentowej zawartości tlenu w mieszaninie.

   

 

HELIOX:

 

Mieszaniny tlenowo-helowe dają możliwość zmniejszenia gęstości czynnika oddechowego, a przez to zmniejszenie oporów oddechowych.

Zastąpienie azotu helem eliminuje narkozą azotową.

Hel jest ok. 7 razy rzadszy niż azot.

Przewodność cieplna helu jest 5,7 razy większa od azotu.

Oddechowa i skórna utrata ciepła pogłębia się wraz z rosnącą głębokością.

Niezbędne jest podgrzewanie mieszanin i ogrzewanie skafandrów.

Heliox jest droższą mieszaniną od nitroksu i trimiksu.

Występowanie HPNS

Używany jest głównie podczas prac podwodnych na dużych głębokościach.

Brak narkozy helowej.

 

TRIMIX:

 

Mieszaniny azotowo-helowo-tlenowe są najekonomiczniejszym czynnikiem oddechowym dla głębokości powyżej 50m.

Dodanie do helioxu 5% azotu powodowało zmniejszenie lub ustępowanie objawów HPNS w nurkowaniach powyżej 200m.

W USA, w latach 1979-1982 przeprowadzono badania (ATLANTIS I,II,III,IV) , stosowano mieszaniny trimixwe o zawartości azotu od 5-10%, osiągając głębokość 650m. Jednak powyżej 400m występowały objawy HPNS, lecz niewielkie w porównaniu z helioxem.

Mieszaniny trimiksowe są trudniejsze do otrzymania niż mieszaniny helioxowe.

 

HYDRELIOX :

 

Wodór posiada znacznie mniejszą gęstość niż hel.

Mieszaniny wodoru z tlenem jedynie poniżej 4% nie są wybuchowe.

 Mieszaniny wodorowo-tlenowo-helowe można stosować na głębokościach powyżej 200m.

Narkoza wodorowa występuje na głębokości o ciśnieniu powyżej 25ata, jego ilość w mieszaninach powinna nie przekraczać 50%.

Wodór powoduje podobne zaburzenia mowy i termoregulacji jak hel.

Zastosowanie wodoru w mieszaninach z tlenem i helem zmniejsza objawy HPNS, ale tylko do 650m.

Wodór jest tańszy niż hel.

 

 

PRZYCZYNY STOSOWANIA SZTUCZNYCH CZYNNIKÓW ODDECHOWYCH:

 

-         toksyczne oddziaływanie tlenu na ośrodkowy układ nerwowy (oun),

-         toksyczne oddziaływanie tlenu na tkankę płucną,

-         toksyczne oddziaływanie azotu,

-         wzrost gęstości czynnika oddechowego ze wzrostem głębokości nurkowania,

-         optymalizacja procesu nurkowania i dekompresji,

-         zwiększenie efektywności leczenia chorób nurkowych,

-         badania naukowe i szukanie optymalnych technologii nurkowania,